Dit keer een column van Dineke Blom (66), die onlangs 2 weken als logopedist op PCC aan de slag was. Dineke: Mijn eerste kennismaking met PCC was In 2020, toen ik tijdens een reis door Ghana twee dagen te gast was op PCC, een bijzondere ervaring. Voor mijn pensioen (2022) heb ik als logopedist gewerkt, met kinderen met hersenbeschadigingen en volwassenen met niet-aangeboren hersenletsel. Niet eerder was een logopedist actief in PCC. Dit voorjaar kreeg ik het verzoek om mij in te zetten op PCC, om de caregivers te trainen in veilig eten en drinken en in communicatie. Ik werd verwelkomd door Joe Emma, diverse kinderen en vrijwilliger Charlotte. Zij liep 2 weken lang met mij mee en is na mijn vertrek verder gegaan met wat ik ben begonnen en doet dat geweldig. Op dag 1 kwam er een meisje van buiten PCC voor aanpassingen aan haar rolstoel en andere voorzieningen. Ze kan niet spreken, maar wil wel van alles duidelijk maken. Dat doet ze vooral met enkele gebaren. Voor haar konden wij een eenvoudige communicatiekaart maken met symbolen. Nu kan zij aanwijzen wat ze duidelijk wil maken, bijvoorbeeld: “drinken, naar de wc, mama’s telefoon” etc. Veilig eten en drinken De eerste week stond vooral in het kader van veilig eten en drinken. Ik ben met Markus en William aan de slag gegaan, zij hebben veel moeite met het binnenkrijgen van eten en verslikken zich regelmatig. Er zijn zorgen over hun gewicht. Wij hebben gezorgd voor een betere voedingssituatie: meer rust, een andere houding van kind en caregiver, een andere lepel en beker, voedsel dat makkelijk doorgeslikt kan worden. Daarnaast zijn alle caregivers getraind. Zij kregen uitleg over de normale ontwikkeling van eten en drinken en de problemen bij kinderen met een hersenbeschadiging. Ook over een juiste wijze van aanbieden van drinken en eten, goede lepels en bekers, wat te doen bij verslikken enz. De caregivers hebben zelf ervaren hoe het is om met je hoofd achterover gevoed te worden (wat ik vaak zag gebeuren). Dit leidde tot veel hilariteit… en tegelijk was het heel verhelderend: dat is helemaal niet fijn, zo kun je je snel verslikken! Het was mooi om te zien dat de caregivers probeerden alle adviezen toe te passen. Regelmatig kwamen er vragen, of verzoeken om een andere beker of lepel. Natuurlijk kost het tijd om gewoontes te veranderen. Communicatie De tweede week heb ik me bezig gehouden met communicatie, vooral met enkele kinderen die met gebaren (proberen te) communiceren, zoals Patience en Sadat. Sadat begrijpt best veel en wil graag meer duidelijk maken dan hij kan. Spreken is door zijn spasticiteit nauwelijks mogelijk. Daarom hebben wij voor hem een communicatiekaart gemaakt, met door hem gekozen symbolen, bijvoorbeeld “bellen” (= via Joe Emma naar zijn broer) en “stop”, als andere kinderen hem plagen. Sadat is heel gemotiveerd en enthousiast en leert snel.
Volgende stap was het uitleg geven aan zijn caregivers, hoe te communiceren met die kaart. Sadat was heel duidelijk: dat wil hij zelf doen (met hulp van ons)!
Natuurlijk, als je 26 bent wil je zelf je zaken regelen.
Sadat had ook een symbool voor “dankjewel” op zijn kaart, iets wat hij voorheen nooit duidelijk kon maken. Toen ik de laatste sessie met Sadat afsloot, gebaarde hij met een blije lach “dankjewel”.
Het ontroerde mij, hij was oprecht blij met alles wat hij geleerd had. Hoe bijzonder is het dat hij altijd blij en vrolijk is, ondanks zijn grote beperkingen!
Patience kan niet spreken door een hersenbeschadiging en communiceert via enkele gebaren, maar heeft meer in haar mars. Een iPad was haar favoriet, zij zoekt zelf spelletjes op of foto’s van kinderen en wijst mij die kinderen dan aan.
Een communicatiekaart is voor Patience nog niet bruikbaar, misschien later …?
Er komen nu 2 afbeeldingen op haar rolstoelblad, om duidelijk “Ja en Nee” aan te kunnen geven.
Abel is een nieuwe bewoner, van wie wij denken dat hij wel kan leren praten. Alle voorwaarden zijn aanwezig: hij maakt contact, kijkt je goed aan, kan gebaren imiteren. Mogelijk heeft hij maar een klein “duwtje” nodig om het spreken op gang te brengen.
Ook over communicatie gaf ik trainingen.
Hoe verloopt de normale ontwikkeling en hoe is dat bij kinderen op PCC?
Wat is non-verbale communicatie: gebaren, lichaamstaal en mimiek.
De caregivers mochten elkaar eenvoudige boodschappen doorgeven zonder te praten: “ik ben moe, ik heb honger/dorst, ik wil naar de wc” etc. Ook hierbij veel hilariteit.
Belangrijke boodschap was: kijk goed naar een kind dat niet kan spreken! Maakt het gebaren, wijst of kijkt het ergens naar? Benoem wat je ziet en check of dat klopt.
In het laatste weekend van mijn bezoek aan PCC arriveerden Jeannette en Albert. Wat was het fijn om kennis te maken met deze twee bijzondere mensen, die al jarenlang zo enorm veel voor PCC betekenen.
Bij vertrek had ik het gevoel dat ik nog lang niet “klaar” was, er is nog zoveel te doen. Gelukkig hebben Charlotte en ik hebben nog regelmatig contact over kinderen als Sadat, Patience en Abel, alsmede de follow-up op de gegeven adviezen.
Zo heb ik toch het gevoel er nog een beetje te zijn en PCC te kunnen ondersteunen.
En wie weet kom ik nog wel eens terug.
Werken in PCC is totaal anders dan ik gewend was. In Ghana is het terug naar de basis, geen moeilijke techniek, maar eenvoudige hulpmiddelen. Een kaart of persoonlijk communicatieboekje kunnen de communicatiemogelijkheden al enorm vergroten.
PCC heeft mijn hart gestolen. Ik kijk terug op een prachtige tijd en ben diep onder de indruk van de liefdevolle en warme omgeving die PCC biedt aan de bewoners en van de prachtige omgeving, de geuren en de kippen, geiten en 2 ezels die er rondlopen.
Het geluid van een kraaiende haan zal mij vanaf nu altijd weer even terugbrengen naar PCC.